Rudyard Kipling ve "If" üzerine

Rudyard Kipling'i dünya edebiyat tarihinde Nobel ödülünü en geç yaşta alan edebiyatçı olarak hatırlayabiliriz.  Çok sevdiğim If şiirini burdan paylaşıyorum.

Rudyard Kipling'i dünya edebiyat tarihinde Nobel ödülünü en geç yaşta alan edebiyatçı olarak hatırlayabiliriz.  Çok sevdiğim If şiirini burdan paylaşıyorum.

Her bir büyük şair, sanat insanı gibi Kipling'de İngiltere'de İngiliz Hükümetine karşı sanatıyla sert muhalefet etmiş ve yaşadığı dönem içinde pek çok sıkıntıyla mücadele etmek zorunda kalmıştır.

Sanırım o sıkıntılardan bir damla, "Eğer" şiiri. Bu şiiri bizzat kendi oğlu için kaleme almış ve belki de bu yüzden tüm samimiyetini  kağida damlatmıştır Kipling.

Oğlu'nun birinci dünya savaşında savaşırken yaşamını yitirdiğini belirtmek gerek.

Bir diğer konu bu sayfayı "If" şiirine ayırdığım için burada paylaşmayacağım ancak "White Man's Burden" şiiri de yine mutlaka okunması hissedilmesi gereken yapıtlardan.

Aşağıda paylaştığım şiirin Türkçe çevirisini yapan kişiyi internette aramama rağmen bulamadım. Ancak "If" şiirinin pek çok türkçe çevirisi mevcut, benim favorimse hemen aşağıda paylaşacağım çeviri olacak.

Diğer yandan rahmetli Bülent Ecevit de "If" şiirini kendi yorumuyla ve sadeliğiyle Türkçe'ye çeviren bir sanatçı.

İkinci çeviri de ona ait.

Hayata dair bir manifesto niteliğinde ve arada sırada okunması bünyelere ilaç gibi gelmekte.

(I)

bütün etrafındakiler panik içine düştüğüve bunun sebebini senden bildikleri zamaneğer başını dik tutabilir ve sağduyunu kaybetmezsen;eğer sana kimse güvenmezken , sen kendine güvenir ve onların güvenmemesini de haklı görebilirsen eğer beklemesini bilir ve beklemekten de yorulmazsan veya hakkında yalan söylenir ve sen yalanla iş görmezsen ya da senden nefret edilir de kendini nefrete kaptırmazsan bütün bunların beraberinde ne çok iyi , ne de çok akıllı görünmezsen eğer hayal edebilir de hayallerine esir olmazsaneğer düşünebilir de düşüncelerini amaç edinebilirseneğer zafer ve yenilgiyle karşılaşırve bu iki hokkabaza aynı şekilde davranabilirseneğer ağzından çıkan bir gerçeğin bazı alçaklar tarafındanahmaklara tuzak kurmak için eğilip bükülmesine katlanabilirsenya da ömrünü verdiğin şeylerin bir gün başına yıkıldığı zaman ve eğilip yıpranmış aletlerle onları yeniden yapabilirsen eğer bütün kazancını bir yığın yapabilir ve bir yazı-tura oyununda hepsini tehlikeye atabilirsen ve kaybedip yeniden başlayabilir ve kaybın hakkında bir kelimecik olsun birşey söylemezsen eğer kalp , sinir ve kasların eskidikten çok sonra bile onları işe yaramaya zorlayabilirsen ve kendine "dayan" diyen iradenden başka bir güç kalmadığı zaman dayanabilirsen eğer kalabalıkta konuşup onurunu koruyabilirsen ya da krallarla gezip karakterini kaybetmezsen ne düşmanların nede sevgili dostların sen incitemezse sen aşırıya kaçmadan tüm insanları sevebilirsen eğer bir daha geri gelmeyecek olan dakikayı , altmış saniyede koşarak doldurabilirsen yeryüzü ve üstündekiler senindir. ve dahası sen bir insan olursun oğlum.rudyard kipling

(II)

çevrende herkes şaşırsa bunu da senden bilse sen aklı başında kalabilirsen eğer herkes senden kuşku duyarken hem kuşkuya yer bırakır hem kendine güvenebilirsen eğer bekleyebilirsen usanmadan yalanla karşılık vermezsen yalana kendini evliya sanmadan kin tutmayabilirsen kin tutana

düşlere kapılmadan düş kurabilir yolunu saptırmadan düşünebilirsen eğer ne kazandım diye sevinir, ne yıkıldım diye yerinir ikisine de vermeyebilirsen değer söylediğin gerçeği eğip büken düzenbaz kandırabilir diye safları dert edinmezsen ömür verdiğin işler bozulsa da yılmaz koyulabilirsen işe yeniden

döküp ortaya varını yoğunu bir yazı-turada yitirsen bile yitirdiklerini dolamaksızın dile baştan tutabilirsen yolunu yüreğine sinirine dayan diyecek direncinden başka şeyin kalmasa da herkesin bırakıp gittiği noktada sen dayanabilirsen tek

herkesle düşüp kalkar erdemli kalabilirsen unutmayabilirsen halkı krallarla gezerken dost da düşman da incitemezse seni ne küçümser ne de büyültürsen çevreni her saatin her dakkasına emeğini katarsan hakçasına her şeyiyle dünya önüne serilir üstelik oğlum adam oldun demektir

Rudyard KIPLING

Şiirin İngilizce orjinali ise aşağıdaki gibi.

If you can keep your head when all about you

Are losing theirs and blaming it on you,

If you can trust yourself when all men doubt you,

But make allowance for their doubting too;

If you can wait and not be tired by waiting,

Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

And yet don’t look too good, nor talk too wise:

If you can dream—and not make dreams your master;

If you can think—and not make thoughts your aim;

If you can meet with Triumph and Disaster

And treat those two impostors just the same;

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

And stoop and build ’em up with worn-out tools:

If you can make one heap of all your winnings

And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

To serve your turn long after they are gone,

And so hold on when there is nothing in you

Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

If you can talk with crowds and keep your virtue,

Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

With sixty seconds’ worth of distance run,

Yours is the Earth and everything that’s in it,

And—which is more—you’ll be a Man, my son!

Rudyard Kipling